الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلاً سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّار        191 آل عمران

(خردمندان) كسانى هستند كه ايستاده و نشسته و (خوابيده) بر پهلو ياد خدا مى‏كنند و در آفرينش آسمان‏ها و زمين انديشه مى‏كنند (و از عمق جان مى‏گويند:) پروردگارا! اين هستى را باطل و بى هدف نيافريده‏اى، تو (از كار عبث) پاك و منزّهى، پس ما را از عذاب آتش نگهدار.

 ۱-نشانه‏ى خردمندى، ياد خدا در هر حال است. «اولوا الالباب... الّذين يذكرون اللّه قياماً و قعوداً و على جنوبهم»(انسان می تواند نمازهای مستحبی را در هر حالتی بخواند و یکی از بهترین ذکرها نماز است)

۲- اهل فكر، بايد اهل ذكرباشند(تفکردر باره آفرینش آدمی را به ستایش و پرستش هستی بخش می خواند). «اولوا الالباب الّذين يذكرون ... و يتفكّرون»

۳-  ايمان بر اساس فكر و انديشه ارزشمند است. «يتفكّرون فى خلق السموات و الارض ربّنا ما خلقت هذا باطلاً» (ایمان های موروثی و عاریتی  مترلزل ودر بسیاری از مواقع به دلیل عدم معرفت عمیق شکننده و زوال پذیر است.)

۴- ايمان و اعتراف با تمام وجود ارزشدارد. نبايد به اعتراف زبانى اكتفا كرد. «يتفكّرون... ربّنا ما خلقت»(ذکر درآموزه های دینی دارای مراتب و درجاتی است که پایین ترین آن ذکر زبانی است و اگر به مراحل عمیق تر نفوذ نکند گاه انسان را به نوعی نفاق و دورویی می کشاند)

۵-  ذكر وفكر،(عبادت و تفکر) همراه يكديگر ارزش است. متأسفانه برخی ذكر مى‏گويند، ولى اهل فكر نيستند و برخی دیگر اهل فكر هستند، ولى اهل ذكر نيستند. «يذكرون... يتفكّرون»

۶-  آنچه سبب رشد و قرب است، ذكر و فكر دائمى است نه موسمى. «يذكرون» و «يتفكّرون» فعل مضارع‏اند كه نشان استمرار است

۷- شناختِ حسّى طبيعت كافى نيست، تعقّل و تفكّر لازم است. «يتفكّرون فى خلق السموات والارض»

۸-كسى كه در آفرينش آسمان‏ها و زمين فكر كند، پى مى‏برد كه خالق هستى، پروردگار ما نيز هست. «يتفكّرون... ربّنا»(خدای خالق و خدای شارع یکی است ،تکوین و تشریع هماهنگ است)

۹- آفرينش بيهوده نيست، گرچه همه اسرار آن را درك نكنيم. «ماخلقتَ ‏هذاباطلاً»

۱۰- اول تعقل و اندیشهسپس ايمان و عرفان،آنگاه دعا و مناجات. «يتفكّرون... ربّنا... فقنا»(عبادتی ارزشمنداست که آگاهانه، عاشقانه وآزادانه باشد)

۱۱- اگر هستى بيهوده و باطل نيست، ما هم نبايد بيهوده و باطل باشيم. «ماخلقت هذا باطلاً... فقنا عذاب النار»(اهمیت مدیریت کردن زندگی بر اساس برنامه ریزی)

۱۲-پس هر چه از هدف الهى دور شويم به دوزخ(خودساخته) نزديك مى‏شويم. «فقنا عذاب النّار»

۱۳- قبل از دعا، خدا را ستايش كنيم. «سبحانك فقنا...»

۱۴- میوه شیرین عقل و خرد، ترس از قيامت(معادگرایی) است. «اولوا الالباب... فقنا عذاب النار»

*********

نماز تنها عبادتی که همواره در همه حالات زندگی بجا آورده می شود

و هرگزقابل تفویض،مصالحه ،توکیل و معامله نیست

                                                خنجر ظلم

روزگاری    آمدی    شادم      کنی                       از    غم   دنیا    تو    آزادم     کنی

 آمدی و  ماندی   و   خندان    شدم                       فارغ از  غم های این  زندان  شدم

 گفته بودی  هستی  و  تا    آخرش                       گفتم  آری -  کردم  این را   باورش

 یک   شبی  اما   ندیدم   روی   تو                       من  سراسیمه   دویدم   سوی    تو

 آمدم ــــــ  اما    نبودی       نازنین                       پیکرم  افتاد  و   شد   نقش   زمین

 آه -  رفتی  بی  من  و  تنها   شدم                       در    میان   آسمان     رسوا   شدم

 رفتی وخورشید من خاموش گشت                       همدم شب های  من   فانوس  گشت

 من  شهید  راه  غیرت     گشته ام                       رفتی و من  غرق  حیرت  گشته ام

 خنجر   ظلمت   نشاندی   بر    تنم                        من   نگاهت   کردم  و   گفتم   منم

 گفتي  دیگر  رفته ای   از  خاطرم                        گفتم   آری  ـــــ    میشناسم    قاتلم

 خنجر  ظلمت  به  گردن  مینشست                        لیکن  اول  قلب  من را  میشکست

 آمدی  -  خنجر  زدی   بر   پیکرم                         تو   ندیدی    داغ    چشمان    ترم

 خوردم  و  خون  در تنم بیداد  کرد                        لیک - لبخند  تو  من  ر ا شاد  کرد